Muốn viết hay, trước hết phải viết được đã

Nhiều người hỏi mình làm sao để viết hay. Câu trả lời của mình bao giờ cũng là: trước khi viết hay thì phải viết được cái đã. Nghe thì hiển nhiên, nhưng người mới bắt đầu lại hay đi ngược, chưa viết nổi 1 đoạn cho trọn ý đã muốn cho câu chữ là phải bay bổng, dùng từ là phải leng keng. Thế là ngồi cả buổi cũng không rặn ra được chữ nào.

Con đường thật ra chỉ có 2 chặng, đi lần lượt, không nhảy cóc được:

Viết được nghĩa là gì? Là khi nhìn thấy 1 sự việc, nghe được 1 câu chuyện, trong đầu phải nảy ra được vài ý có thể bình luận về nó, rồi viết được những ý đó ra. Chưa cần hay, chưa cần sâu, chỉ cần có ý và nói ra được cho người khác hiểu cái đã. Đây là phần móng, móng chưa có thì xây gì lên cũng đổ.

Muốn có được cái móng đó thì không có cách nào khác ngoài đọc nhiều và viết nhiều. Đọc để biết người khác nhìn 1 vấn đề từ những góc nào, lấy lý lẽ ở đâu ra. Viết để biến những thứ đọc được thành của mình. Đọc mà không viết thì chỉ dừng ở mức biết, viết mà không đọc thì ý sẽ sớm cạn. 2 việc này phải đi cùng nhau và lặp đi lặp lại, như người tập võ luyện 1 thế đánh cả nghìn lần.

Đến 1 lúc nào đó bạn sẽ thấy mình có phản xạ: gặp bất cứ trường hợp nào, dù là 1 tin thời sự, 1 câu chuyện ngoài quán nước hay 1 bài đăng trên mạng, cũng viết ra được vài ý. Đạt đến đây là đã thành tựu rất lớn rồi, vì phần đông người ta còn chẳng viết nổi 3,4 câu trên mạng đâu.

Lúc này mới đến giai đoạn thứ 2: viết sao cho người khác phải chú ý. Ở giai đoạn này sẽ có những kỹ thuật cụ thể được áp dụng vào, như dùng từ Hán Việt để câu văn có trọng lượng, dùng thành ngữ để ý được cô đọng, dùng câu chủ động để giọng văn dứt khoát, rồi tính logic và sự nhất quán để lập luận đứng vững trước người phản bác. Mỗi kỹ thuật dùng thế nào, dùng lúc nào, dùng quá tay thì hỏng ra sao, sẽ được chúng tôi biên soạn thành tài liệu để bạn có thể tham khảo dần.

Cũng vì vậy mà bài Thế nào là 1 bài viết hay nên đọc sau bài này. Bài đó nói về cái đích, về chỗ làm nên giá trị thật của 1 bài viết. Nhưng đích thì phải đi từ từ mới tới, chưa viết được mà đã đòi lý luận sắc sảo thì chỉ thêm nản. Cứ viết được trước đã, hay sẽ đến sau.